غلامحسين محرمى

111

تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )

در اين زمان بر اثر فشارهايى كه بر شيعيان وارد شد ، آنان به مناطق گوناگون سرزمين‌هاى اسلامى مهاجرت كردند و موجب گسترش تشيّع شدند . در همين زمان عده‌اى از شيعيان كوفه ، به منطقهء قم آمدند و در آن‌جا ساكن ، و سبب گسترش تشيّع در آن سامان شدند . « 1 » دورهء نخست امامت امام باقر عليه السّلام نيز ، هم‌زمان با ادامه اقتدار حكومت امويان بود . در اين زمان خليفه مقتدر و مستبدى چون هشام بن عبد الملك حكومت مىكرد كه امام باقر عليه السّلام را همراه فرزندش امام صادق عليه السّلام به شام فراخواند و از هيچ آزار و اذيتى نسبت به آنان كوتاهى نكرد . « 2 » در زمان او ، زيد بن على بن الحسين عليه السّلام قيام كرد و به شهادت رسيد . اگرچه در دورهء عمر بن عبد العزيز اندكى از سخت‌گيرى و فشار بر شيعيان كاسته شد ، ولى مدت خلافتش كوتاه بود و بعد از دو سال و اندى حكومت ، به طرز مرموزى از دنيا رفت . البته بنى اميه با فشار و سخت‌گيرى نتوانستند نور حق را خاموش كنند و فضايل و مناقب امير المؤمنين ، على عليه السّلام ، را از خاطره‌ها محو سازند و اين خواست خدا بود . ابن ابى الحديد مىگويد : « اگر خداى تعالى سرى در اين مرد ( على ) قرار نداده بود ، حتى يك حديث هم در فضيلت و منقبت او نقل نمىشد ؛ زيرا مروانيان نسبت به ناقلان فضايل آن جناب ، خيلى سخت‌گير بودند » . « 3 »

--> ( 1 ) . ياقوت حموى ، شهاب الدين ابى عبد الله : معجم البلدان ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، ط اول 1417 ه ق ، ج 7 ، ص 88 . ( 2 ) . الطبرى ، محمد بن جرير بن رستم . دلائل الامامة ، منشورات المطبعة الحيدريه ، نجف ، 1383 ه . ق ، ص 105 . ( 3 ) . عبده ، محمد ، شرح نهج البلاغه ، دار احياء الكتب العربيه ، قاهره ، ج 4 ، ص 73 .